تولید سلول های بنیادی شبه کبد و شبه پانکراس در دانشگاه علوم پزشکی مشهد

به گزارش وبلاگ نصرت، خبرنگاران/خراسان رضوی پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی مشهد پیروز به تولید سلول های بنیادین کبد و پانکراس در محیط آزمایشگاهی شدند.

تولید سلول های بنیادی شبه کبد و شبه پانکراس در دانشگاه علوم پزشکی مشهد

به گزارش وبلاگ نصرت و به نقل از پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه علوم پزشکی مشهد، دکتر مبرا اظهار کرد: در این طرح با استفاده از مهندسی بافت، از داربست های زیست سازگارپذیر برای تمایز سلول های IPS انسانی به سلول های شبه کبدی و پانکراس استفاده شد که نتایج نشان داد با استفاده از داربست های فوق، سلول های تمایزیافته، مارکرهای بیوشیمیائی و مولکولی را بهتر از زمانی که داربست استفاده نشده است، نشان می دهند.

استادیار گروه بیوشیمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان اینکه سلول های بنیادین ما در تمام سلول های بدن هستند و به سلول های جنینی، بالغین و بند ناف تقسیم بندی می شوند، افزود: برای رسیدن به درمان پایدار در تعداد قابل توجهی از بیماری ها ناگزیر به استفاده از سلول های بنیادی و مهندسی بافت هستیم.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد اظهار داشت: با توجه به بیماران کبدی، پانکراسی و شیوع روز افزون دیابت، باید سلولی تولید می کردیم که شبیه سلول های طبیعی بدن باشد اما مورد دیگری این بود که داربستی تولید کنیم که سلول ها روی آن سوار شوند و با حداکثر شباهت به سمت پانکراس و کبد تمایز پیدا نمایند. سلول های بنیادی انسان توانایی خودنوزایی دارد که این موضوع مزیت برجسته سلول های بنیادی بود و مشخصه قابل توجه آن این بود که تبدیل به سلول بالغ می شود.

وی با اشاره به اینکه سلول های بنیادین در اغلب بافت های بدن وجود دارد، شرح داد: به عنوان مثال وقتی زخم پوست خود به خود ترمیم می شود، این کار با همکاری و مداخله سلول های بنیادین است و این پتانسیل خوبی برای درمان است. در گذشته سلول مغزی قلبی یا کلیوی اگر دچار مشکل می شد اینطور تصور می شد که این سلول از بین می رود و دیگر قابل بازیافت و ترمیم شدن نیست اما پیشرفت علمی نشان داد که می توان با استفاده از سلول های بنیادی بسیاری از بافت ها را تولید و به بدن بیمار پیوند زد.

استادیار گروه بیوشیمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد شرح داد: باتوجه به اینکه توانسته ایم تاکنون پیروزیت هایی در این حوزه به دست آوریم، حمایت نهادهای علمی و مسئولان دانشگاه را می طلبد تا بتوانیم با تعریف طرح های تحقیقاتی در قالب سرانجام نامه های ارشد و دکتری مطالعات کاربردی را به سمت invivo و بالینی شدن پیش ببریم و این تحقیقات را بر روی رده های مختلف حیوانی و در نهایت روی موارد انسانی به اثبات برسانیم.

مبرا در مورد تاریخچه و اهمیت سلول درمانی مطالبی را ارائه و گفت: سلول درمانی برای اولین بار در سال 1369 در تهران و توسط دکتر اردشیر قوام زاده در مرکز پیوند بیمارستان شریعتی بر روی بیماران خونی انجام شد. تاکنون نزدیک به 500 پیوند در کشور اجرا شده است که هنوز نیاز به تعداد بیشتری در کشور داریم. تقریبا 18مرکز وجود دارد که 6 مرکز در تهران و 12 مرکز در سطح کشور در این زمینه فعالیت می نمایند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پاسخ به این پرسش که با توجه به ظرفیت این دانشگاه آیا می تواند در این حوزه پیروز عمل کند؟، گفت: باتوجه به ظرفیت دانشگاه علوم پزشکی مشهد می توان این مهم را در دانشگاه راه اندازی نمود. تعداد مراکز پیوند سلول های بنیادی در کشور اندک است و مشهد این ظرفیت را دارد که بتواند به عنوان قطبی در این حوزه فعالیت کند چراکه بسیاری از همکاران در دانشگاه علوم پزشکی مشهد توانستند در حوزه پوست، غضروف و استخوان پیروزیت های خوبی را کسب نمایند. در نتیجه دانشگاه علوم پزشکی مشهد می تواند به عنوان مرکزی در حوزه سلول های بنیادی و پیوند شناخته شود و با توجه به حضور توریسم سلامت در این شهر می تواند توجه به این رشته علمی توفیقات زیادی را برای دانشگاه، شهر و استان به همراه داشته باشد.

وی در مورد کاربردهای سلول های بنیادی در حوزه بالغین افزود: در گذشته تصور براین بود که اگر سلول های بدن از بین روند دیگر نمی توان آن را با سلول های سالم جایگزین کرد اما اکنون با پیشرفت علم این تصور دیگر رنگ باخته و اکنون با استفاده از سلول های بنیادی دانشمندان به درمان دیابت، درمان ضایعات استخوانی و درمان بیماری های قلبی می پردازند. از سال 2007 که یاماناکا سلول های بنیادی IPS انسانی را تولید کرد تاکنون تحقیقات زیادی صورت پذیرفته است که نشان می دهد استفاده از IPS سریعتر و بهتر به درمان پاسخ می دهد و اینکه IPS را می توان در محیط آزمایشگاه تولید و به بافت آسیب دیده تمایز و سپس پیوند زد .

استادیار گروه بیوشیمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در مورد کاربرد مهندسی بافت در درمان بیماری ها شرح داد: به رشد و تکثیر سلول های بافت بر روی داربست های سه بعدی شبیه بدن و در محیط آزمایشگاهی مهندسی بافت گفته می شود، به عبارتی تقلیدی از ساختار سه بعدی بدن است؛ به طوری که می توان قسمتی از بافت آسیب دیده را در محیط invitro ساخت و سپس پیوند زد. دانشمندان از سال ها قبل قادر به تست سلول های بنیادی در محیط آزمایشگاه بوده اند اما توسعه و تولید سلول و بافت در شرایط سه بعدی نزدیک به بدن اخیرا بسیار مورد توجه قرار گرفته است و برای ساخت یک بافت به شیوه مهندسی، نیز به طراحی یک داربست با ساختار فیزیکی مناسب با امکان چسبندگی سلول ها به آن، مهاجرت سلولی، تکثیر سلولی و تمایز سلولی و در نهایت رشد و جایگزینی بافت جدید است.

وی در مورد تاریخچه مهندسی بافت یادآور شد: اولین بار الکسی کارل در سال 1900 واژه مهندسی بافت را مطرح و به همراه لیندربرگ آزمایشگاهی را برای نگهداری بافت ها در شرایط آزمایشگاهی و جایگزینی آن در بدن موجودات زنده راه اندازی کرد و پس از آن تحقیقات زیادی انجام شد تا اینکه سال 1980 پوست مصنوعی ساخته و بر روی یک بیمار آزمایش شد و از آن پس مهندسی بافت به عنوان شاخه جدیدی از علم شروع به گسترش کرد. موش گوژ پشت نماد مهندسی بافت بود.

مبرا اظهار کرد: در ایده مهندسی بافت، هدف استفاده از داربست هایی است که خاصیت قرارگیری سلول ها و بافت ها در بدن را تقلید نمایند و از لحاظ خاصیت دینامیکی با بافت مورد نظر تطبیق داشته باشد؛ به عنوان مثال داربست (Polyethersulfone (PES) برای بافت های سخت و (Polylactic acid or polylactide PLLA) برای بافت های نرم مورد استفاده قرار می گیرد اما باید توجه داشت که از داربست های زیست سازگارپذیر استفاده شود که پس از مدتی از پیوند در خود بدن جذب و ضرر و سمیتی برای بدن نداشته باشد.

وی افزود: به همین دلیل دو مطالعه از داربست های زیست سازگارپذیر برای تمایز سلول های IPS انسانی به سلول های شبه کبدی و پانکراس استفاده شد که نتایج نشان داد با استفاده از داربست های فوق، سلول های تمایز یافته مارکرهای بیوشیمیائی و مولکولی را بهتر از زمانی که داربست استفاده نشده است، نشان می دهند.

استادیار گروه بیوشیمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به چالش های حوزه مهندسی بافت اظهار داشت: یکی از چالش های مهم در مهندسی بافت نبود سلول کافی جهت تولید بافت مورد نظر است؛ به عبارت دیگر نیاز به تعداد زیادی از سلول های بالغ آن بافت است. این در حالی است که اغلب سلول های بالغ توانایی تکثیر ندارد و با توجه به محدودیت های فوق، استفاده از سلول های بنیادی برای غلبه بر این محدودیت کاندید خوبی جهت تامین سلول مورد نظر در مهندسی بافت هستند .

مبرا اظهار داشت: در مجله TIME که یکی از مجلات معتبر علمی دنیا است آورده شده بود که در 50 سال آینده پیش بینی می شود رشته مهندسی بافت جزء بهترین شغل های دنیا باشد و در صدر لیست 10 شغل برتر دنیا، مهندسی بافت ذکر شده بود. بنابراین با توجه به اینکه توانسته ایم تاکنون پیروزیت هایی در این حوزه به دست آوریم، حمایت نهادهای علمی و مسئولان دانشگاه را می طلبد تا بتوانیم با تعریف طرح های تحقیقاتی در قالب سرانجام نامه های ارشد و دکتری مطالعات کاربردی را به سمت invivo و بالینی شدن پیش ببریم و این تحقیقات را بر روی رده های مختلف حیوانی و در نهایت روی موارد انسانی به اثبات برسانیم.

منبع: خبرگزاری ایسنا

به "تولید سلول های بنیادی شبه کبد و شبه پانکراس در دانشگاه علوم پزشکی مشهد" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "تولید سلول های بنیادی شبه کبد و شبه پانکراس در دانشگاه علوم پزشکی مشهد"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید